ทำไมต้อง Study in Japan? เชื่อว่าหลายคนที่มีความชื่นชอบในภาษาและวัฒนธรรมญี่ปุ่น ไม่ว่าจะผ่านการฟังเพลง การอ่านมังงะ หรือดูโดราม่าก็ตาม มีความใฝ่ฝันว่าสักครั้งในชีวิตอยากไปเรียนที่ญี่ปุ่น ทำให้ในทุก ๆ ปี ประเทศญี่ปุ่นจะเป็นจุดหมายปลายทางแรก ๆ ในเอเชียที่คนไทยอยากไปเรียนภาษาระยะสั้นที่ประเทศญี่ปุ่น หรืออยากไปศึกษาต่อในระดับอุดมศึกษาในมหาวิทยาลัยชั้นนำของประเทศญี่ปุ่น ถึงแม้ว่าประเทศญี่ปุ่นจะอยู่ในทวีปเอเชียก็ตาม แต่วัฒนธรรมนั้นก็มีเอกลักษณ์ที่ชัดเจนและมีความแตกต่างจากประเทศไทยอย่างมาก เพื่อให้คนที่สนใจจะไปร่ำเรียนที่ประเทศญี่ปุ่นได้รู้ประเทศญี่ปุ่นอย่างลึกก่อนตัดสินใจไป ทาง APSthai เลยโครงการ Study in Japan ที่จะช่วยให้คำแนะนำเรื่องการศึกษาต่อประเทศญี่ปุ่น (Study in Japan) ให้กับบุคคลที่มีความสนใจ โดยจะเขียนบทความเพื่อให้ความรู้กับผู้ที่สนใจทั้งในด้านวัฒนธรรมญี่ปุ่น และการศึกษาญี่ปุ่นต่อไป

เมื่อพูดถึงชีวิตนักเรียนต่างชาติในญี่ปุ่น หลายคนอาจคิดว่าความท้าทายที่ยากที่สุดคือความคิดถึงบ้านหรือการปรับตัวให้เข้ากับวัฒนธรรมใหม่ แต่สำหรับหลาย ๆ คน สิ่งที่ทำให้ใจโหยหาที่สุดกลับเป็นเรื่องของ “อาหารบ้านเกิด” หรือที่เรียกกันว่า ‘ฟู้ดซิก’ (Food Sick) ซึ่งบางครั้งอาจทำให้พวกเขารู้สึกขาดความสุขในชีวิตประจำวันได้เลยทีเดียว

ทำไมอาหารถึงสำคัญขนาดนี้?

อาหารไม่ใช่แค่สิ่งที่เติมเต็มกระเพาะ แต่ยังเป็นตัวแทนของความผูกพัน ความทรงจำ และวัฒนธรรมของแต่ละคน กลิ่นหอมของแกงที่แม่เคยทำ หรือรสชาติของขนมที่เคยกินตอนเด็ก สามารถทำให้เกิดความรู้สึกคิดถึงบ้านอย่างรุนแรงได้ โดยเฉพาะเมื่อต้องอยู่ห่างไกลในประเทศที่มีวัฒนธรรมการกินที่แตกต่างกันอย่างสิ้นเชิง ผู้เขียนเองก่อนที่จะเดินทางไปเรียนที่ประเทศญี่ปุ่นก็ชื่นชมอาหารญี่ปุ่นมาก และคิดว่าตัวเองจะสามารถอยู่ได้สบาย แต่เมื่อต้องกินอาหารรสชาติเดิม ๆ ทุกวัน ก็รู้สึกเบื่อ อีกทั้งปกติอยู่ไทยก็ชื่นชอบอาหารรสจัดมาก ทำให้อาการกำเริบต้องทำอาหารกินเอง ไม่เช่นนั้นจะดูไม่มีแรงทำอะไร ในขณะที่ทุกคนอ่านมาจนถึงตรงนี้ก็อาจจะคิดว่าทำเกินเหตุ หรือจะหาว่าไม่รู้จักปรับตัวก็ได้ แต่ถ้าต้องอยู่เป็นปี ๆ จะรู้ได้เลยว่าอาหารบ้านเกิดคือที่สุดแล้ว

แล้วมื่อเกิดอาการ ‘ฟู้ดซิก’ นักเรียนต่างชาติในญี่ปุ่นแก้ปัญหานี้อย่างไร?

1. ปรุงเองที่บ้าน

หลายคนเลือกที่จะหัดทำอาหารเอง เหมือนกับผู้เขียน แม้จะไม่เคยเข้าครัวมาก่อน แต่ความคิดถึงอาหารบ้านเกิดก็เป็นแรงจูงใจให้พวกเขาหัดทำอาหารตามสูตรดั้งเดิม โชคดีที่ญี่ปุ่นมีซูเปอร์มาร์เก็ตที่ขายวัตถุดิบจากหลายประเทศ และร้านค้าบางแห่งนำเข้าสินค้าจากไทย จีน เวียดนาม และอินเดียโดยเฉพาะ ทำให้นักเรียนต่างชาติสามารถหาซื้อเครื่องปรุงที่คุ้นเคยได้ง่ายขึ้น บอกเลยว่าการไปเรียนที่ญี่ปุ่นเหมือนกับสนามเด็กเล่นให้เราได้ประลองฝีมือ บางคนกลับมาเปิดร้านอาหารได้เลย เพราะเจอกับสิ่งที่ใช่

2. รวมกลุ่มทำอาหารกับเพื่อน

อีกวิธีหนึ่งที่นิยมคือการรวมตัวกับเพื่อน ๆ ที่มาจากประเทศเดียวกันหรือประเทศใกล้เคียง เพื่อช่วยกันทำอาหารและแบ่งปันรสชาติที่คุ้นเคย บางคนถึงขั้นจัดงาน “ปาร์ตี้อาหารบ้านเกิด” ที่แต่ละคนทำเมนูประจำชาติของตนมาแลกกันชิม ซึ่งนอกจากจะช่วยลดความคิดถึงบ้านแล้วยังได้แลกเปลี่ยนวัฒนธรรมอาหารกับเพื่อนชาติอื่น ๆ ด้วย

3. ออกตามหาร้านอาหารบ้านเกิด

โตเกียว โอซาก้า และเมืองใหญ่อื่น ๆ ในญี่ปุ่นมีร้านอาหารต่างชาติให้เลือกมากมาย หลายร้านเปิดโดยอดีตนักเรียนต่างชาติที่เคยประสบปัญหาเดียวกันและต้องการสร้างพื้นที่สำหรับคนที่คิดถึงอาหารบ้านเกิด ร้านเหล่านี้มักจะกลายเป็นศูนย์รวมของคนที่มาจากประเทศเดียวกัน ทำให้รู้สึกเหมือนได้กลับบ้านชั่วขณะ ผู้เขียนเองก็มีร้านประจำอยู่บ้าง ร้านที่ทำอาหารรสชาติถูกปากคนไทยที่เมื่อนึกอยากอาหารไทยเมื่อไรก็จะไปทันที เพราะบางครั้งรู้สึกว่าตัวเองทำไม่อร่อย เมื่อมีเพื่อนจากไทยมาหา แทนที่จะรู้จักร้านอาหารญี่ปุ่นที่อร่อย แต่กลับรู้จักร้านอาหารไทยที่อร่อยถูกปากคนไทยมากกว่า เป็นความรู้สึกที่ถ้าไม่มาเจอด้วยตัวเองก็ไม่รู้ว่ามันทรมานมากแค่ไหน

4. ทำงานร้านอาหารไทย

บางคนไปไกลกว่าการทำอาหารกินเองหรือหาร้านอาหาร โดยเลือกที่จะไปทำงานร้านอาหารไทย นอกจากจะได้เงินแล้ว ยังได้กินอาหารไทยทุกวันอีกด้วย เรื่องราวของนักเรียนต่างชาติที่เริ่มต้นจากความคิดถึงอาหารบ้านเกิดแล้วกลายเป็นทำงานร้านอาหารไทย ได้ฝึกใช้ภาษากับคนญี่ปุ่น ได้รู้จักคนมากขึ้น ทำไปทำมาบางคนถึงขั้นเป็นเจ้าของร้านอาหารจนประสบความสำเร็จ การทำงานร้านอาหารไทยไม่เพียงแต่ช่วยให้พวกเขาได้ทานอาหารที่คุ้นเคยทุกวัน แต่ยังเป็นโอกาสในการเผยแพร่วัฒนธรรมอาหารให้กับคนญี่ปุ่นและนักท่องเที่ยวอีกด้วย

ฟู้ดซิกไม่ใช่เรื่องเล็กน้อย แต่เป็นแรงบันดาลใจ แม้ว่า ‘ฟู้ดซิก’ อาจทำให้หลายคนรู้สึกเศร้าและคิดถึงบ้าน แต่มันก็เป็นแรงผลักดันให้พวกเขาเรียนรู้สิ่งใหม่ ๆ ไม่ว่าจะเป็นการทำอาหารเอง การเปิดใจรับรสชาติใหม่ ๆ หรือแม้แต่ไปทำงานในร้านอาหารไทย หากคุณเป็นนักเรียนต่างชาติที่กำลังเผชิญปัญหานี้ อย่าท้อใจ ลองใช้โอกาสนี้เปลี่ยนความคิดถึงบ้านให้กลายเป็นแรงบันดาลใจในการสร้างสรรค์สิ่งใหม่ ๆ ดูค่ะ คุณทำได้แน่นอน เพราะเราเองก็ผ่านมาแล้ว !